• Drakotrypa.gr
    Καλώς ήρθατε στην ιστοσελίδα της Δρακότρυπας! Drakotrypa.gr

Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Δρακότρυπας

Ιστορία – Ίδρυση

DSC_0525Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας αναπτύχθηκαν πλήθος μοναστηριών στα ορεινά συγκροτήματα Αργιθέας και  Αγράφων που είχαν σημαντικό ρόλο στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Θεσσαλίας. Ένα από αυτά, η μονή Αγίας Τριάδας, βρίσκεται χτισμένη στις πλαγιές του Τύμπανου σε ψηλό σημείο (721μ. υψ.) του Δ. Διαμερίσματος της ιστορικής Δρακότρυπας (Σκλάταινα).

Η μαρτυρία του σιγιλίου της δεύτερης πατριαρχίας του Πατριάρχη Παΐσιου του Β’  δίνει ασφαλή στοιχεία για την ανέγερση. Μάλιστα αναφέρει ότι στην ίδια θέση «ευρίσκετο εν πτωχόν μοναστηράκι», το οποίο ήταν αφιερωμένο στην Αγία Τριάδα. Αυτό, από τον χρόνο και την εγκατάλειψη κείτονταν σε ερείπια. Το ίδιο πατριαρχικό σιγίλιο αναφέρει ότι: «οι χριστιανοί του ειρημένου χωριού …(..) λαβόντες άδεια παρά των κρατούντων ανήγειραν και ωκοδόμησαν αυτό εκ θεμελίων ιδίοις εξόδοις και δαπανήμασιν…». Αμέσως μετά την ανέγερση του καθολικού, ζήτησαν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο να κατάταξη τη μονή στο καθεστώς των σταυροπηγίων, πράγμα το οποίο έγινε το 1743. Επομένως η χρονολογία κατασκευής του ναού πρέπει να έγινε το 1742 ή λίγο νωρίτερα.

DSC_0541Την ίδια εποχή, επανδρώθηκε με τρείς μοναχούς για τους οποίους υπάρχουν φειδωλές πληροφορίες για το έργο τους εκτός από την επιστολή  προς τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως το 1797, όπου ζητούν προστασία στη διαμάχη τους με τους ντόπιους και τις οικονομικές αυθαιρεσίες Τούρκων σπαχήδων. Για την κατοπινή ιστορία του δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία αλλά πρέπει να έπαιξε σημαντικό πολιτιστικό ρόλο αφού είχε μεγάλη βιβλιοθήκη σε ειδικό δωμάτιο της βόρειας πτέρυγας από την οποία δεν σώθηκαν παρά ελάχιστα βιβλία. Την επισκέφθηκε ο Κοσμάς ο Αιτωλός αλλά και ο Γεώργιος Καραϊσκάκης ο οποίος είναι πιθανόν να χρησιμοποίησε κατά την επανάσταση το μοναστήρι για να αναπαυθεί και να αναλάβει από την φυματίωση που τον βασάνιζε.

Βέβαιο είναι ότι ακολούθησε την ιστορική διαδρομή της κοινωνικά ανεπτυγμένης Δρακότρυπας οι κάτοικοι της οποίας ήταν κυρίως κτηνοτρόφοι αλλά και πετυχημένοι έμποροι που διαχειρίζονταν εκτός τα παράγωγα της κτηνοτροφίας και όπλα. Είναι γνωστό ότι κατά τη περίοδο της τουρκοκρατίας λειτουργούσαν εδώ εργαστήρια κατασκευής σπαθιών, όπλων και πιστολιών για το εμπόριο. Αυτό ασκήθηκε από τους ντόπιους στις γειτονικές περιοχές αναπτύσσοντας οικονομικά  τον τόπο τόσο ώστε να μπορούν να αναλάβουν όχι μόνο το χτίσιμο της μονής ή την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου (1741) αλλά και πολλών κοινωφελών οικοδομημάτων όπως είναι οι νερόμυλοι στο ποτάμι.

Το κτηριακό συγκρότημα

DSC_0540Από το άλλοτε μεγάλο συγκρότημα σώζεται μόνο το καθολικό ενώ τα τελευταία χρόνια με τη συνδρομή των κατοίκων ανεγέρθη ένα μεγάλο κτήριο που περιλαμβάνει τα απαραίτητα για την λειτουργία της μονής (αρχονταρίκι, ηγουμενείο και τα κελιά).  Ο ναός ανήκει στον λεγόμενο τετρακιόνιο αθωνίτικο τύπο μετά χορών και νάρθηκα στη δυτική πλευρά, όμοιο, με τα καλύτερα καθολικά του Αγίου Όρους από όπου άλλωστε έλκει την καταγωγή του.

Γύρω από το καθολικό υπάρχουν τοίχοι αντιστήριξης  χτισμένοι από τους κατοίκους του χωριού με τα υλικά και στη θέση περίπου που βρίσκονταν τα κελιά του μοναστηριού τα οποία κατεδαφίστηκαν το 1967 – 70. Οι πτέρυγες των κελιών σχημάτιζαν κλειστό ορθογώνιο και εκτός τη νότια ήταν διώροφες. Οι εξωτερικοί τοίχοι τους ήταν από λιθοδομή με ξυλοδεσιές ενώ οι διαχωριστικοί τοίχοι ήταν από τσατμά. Κοντά στο διαβατικό υπήρχε κρήνη, κοντά στη σημερινή, στη βόρεια πτέρυγα υπήρχε δωμάτιο – βιβλιοθήκη ενώ στη νοτιοανατολική γωνιά υπήρχε παρεκκλήσι του Αγίου Προκοπίου. Σύμφωνα με τη διαδεδομένη στο χωριό παράδοση εκεί έμαθε τα πρώτα του γράμματα ο μετέπειτα Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω, ο οποίος καταγόταν από τη Δρακότρυπα (Σκλάταινα) και υπήρξε μεγάλη προσωπικότητα του μοναχισμού του 16ου αι. Στα Μετέωρα ασπάστηκε το μοναχικό σχήμα ενώ αργότερα έγινε ηγούμενος της Μ. Φιλοθέου Αγίου Όρους και ιδρυτής δύο μονών, την ομώνυμη στον Όλυμπο και τη Μονή Σουρβιάς στο Πήλιο.

Παλιότερα υπήρχαν δύο είσοδοι στο ναό και οι δύο από το νάρθηκα. Η δευτερεύουσα στο νότιο τοίχο χτίστηκε και πλέον ο προσκυνητής εισέρχεται από την κύρια της δυτικής πλευράς. Το εσωτερικό του ναού είναι φωτεινό, πολύ επιβλητικό με αποδοτική προσπάθεια των κατασκευαστών να δημιουργηθεί πολυτελής εμφάνιση. Συνηγορούν σε αυτό το τέμπλο, οι τέσσερις χτιστοί κίονες, εξωτερικά σοβατισμένοι με φρέσκο σε απομίμηση μάρμαρου και γύψινα κιονόκρανα με φυτικό διάκοσμο, τα έπιπλα και τα σκεύη, οι καντήλες, οι γύψινοι φεγγίτες με τα χρωματιστά τζάμια και ο αληθινός θησαυρός της ζωγραφικής που καταλαμβάνει όλη τη διαθέσιμη επιφάνεια ακόμη και τους ξύλινους ελκυστήρες. Όλα αυτά ολοκληρώνουν την εντύπωση αυτής της πολυτέλειας που θα ήταν εντονότερη στα χρόνια της ακμής του μοναστηριού.

DSC_0351Το μεγάλο μνημείο ζωγραφίστηκε σύμφωνα με επιγραφή πάνω από την κύρια είσοδο του ναού στα 1758 από τον σημαντικότερο λαϊκό ζωγράφο της Θεσσαλίας την εποχή αυτή, τον Θεόδωρο, ιερέα από την Αγιά. Πρόκειται για εκτεταμένες συνθέσεις συχνά πολυπρόσωπες, με λαϊκό ύφος και αρκετό ενδιαφέρον. Εκείνη την εποχή είχε αρκετά μεγάλη αδελφότητα και ο ηγούμενος της ο Ιωσήφ, μαζί με τον μοναχό Διονύσιο ανέλαβαν το κόστος της ανακαίνισης και της ιστόρησης. Μια δεύτερη ενδιαφέρουσα επιγραφή, αριστερά της πρώτης, αναφέρει έναν αφορισμό για όποιον μοναχό παραβιάσει τους κανόνες της μοναστικής κοινωνίας.

Εξίσου εντυπωσιακό είναι και το ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο με χρονολογία ΑΨΜΔ (=1744) πάνω από την ωραία πύλη το οποίο φτάνει τα τέσσερα μέτρα σε ύψος ενώ αγγίζει σχεδόν τα έξι με την επίστεψη του σταυρού και των λυπηρών. Διαθέτει ποικίλο, πλούσιο ανάγλυφο διάκοσμο με τα προεξέχοντα στοιχεία χρυσά σε φόντο γαλάζιο και κόκκινο, καρπός πολλών παραγόντων, με ρίζες κυρίως στην βυζαντινή παράδοση αλλά και με επιδράσεις από τη δυτική τέχνη∙ εδώ εκφράζονται από τα ημικυκλικά στοιχεία, σαν αχιβάδες, που βρίσκονται πάνω από το δωδεκάορτο. Στις δύο επάνω σειρές διατηρούνται οι πολύ ενδιαφέρουσες αρχικές εικόνες ενώ οι δεσποτικές έχουν αντικατασταθεί με μεταγενέστερες και βρίσκονται στην εκκλησία του χωριού.

Ιερά κειμήλια

Σχεδόν σε όλα μοναστήρια τα οποία σε δύσκολους καιρούς συγχωνεύτηκαν ή έγιναν στόχος αρχαιοκάπηλων  παρατηρείται το γεγονός ορισμένα κειμήλια να λείπουν, να έχουν εξαφανιστεί ή να βρίσκονται σε άλλους πιο ασφαλείς χώρους (βιβλιοθήκες, μονές, εκκλησίες της ενορίας, μουσεία) συχνά, χωρίς να το γνωρίζουν οι αδελφότητες οι οποίες εν τω μεταξύ αφοσιώθηκαν και λειτουργούν τις μονές.

Μια τέτοια περίπτωση είναι η μονή Αγία Τριάδος Δρακότρυπας. Από αυτά που υπάρχουν ακόμα σε χρήση είναι τα στασίδια στους χορούς, η πολυθρόνα σε τύπο ανάκλιντρου στο ιερό, δύο (από τα τέσσερα) αναλόγια με ξυλενθετική διακόσμηση από μάργαρο∙ το ένα τετράγωνης διατομής και το άλλο εξάγωνης με υπογραφή «δια χειρός Ρίζου Ιερέως ΑΨΝΕ» (=1755). Επίσης δύο προσκυνητάρια εκ των οποίων το ένα με ένθετη διακόσμηση από μάργαρο και ένας ωραίος ξυλόγλυπτος δεσποτικός θρόνος.

Πολύτιμες είναι όλες οι εικόνες του τέμπλου μαζί με τις δεσποτικές, οι οποίες έως πρόσφατα φυλάσσονταν στον ενοριακό ναό του Αγίου Δημητρίου όπως και το ευαγγέλιο έκδοσης Ενετίας του 1686. Επίσης η εικόνα της Αγίας Τριάδος, με επιγραφή που αναφέρεται στην ανέγερση του καθολικού και σήμερα φυλάσσεται στο εκκλησιαστικό μουσείο της Ιεράς Μητρόπολης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων στην Καρδίτσα. Ένα Άγιο Ποτήριο με επιγραφή της μονής το οποίο βρίσκεται στη Κρηνίτσα Τρικάλων, βιβλίο (Τριώδιο) του 1722 από τη μονή Αγίου Προκοπίου, βιβλίο (ακολουθία του Αγίου Σεραφείμ του εν Φαναρίω) του 1790 τυπωμένη στη Βενετία με δαπάνη του προεστού «Δημητρίου Τζιολάκογλου του εκ Ρενδίνης των Αγράφων», βιβλίο (παρακλητική) του 1885 με επιμέλεια Ανδρέου Ιδρωμένου ιερέως και πιθανώς άλλα τα οποία σήμερα αγνοούνται.

Βέβαιο είναι ότι ακολούθησε την ιστορική διαδρομή της κοινωνικά ανεπτυγμένης Δρακότρυπας οι κάτοικοι της οποίας ήταν κυρίως κτηνοτρόφοι αλλά και πετυχημένοι έμποροι που διαχειρίζονταν εκτός τα παράγωγα της κτηνοτροφίας και όπλα. Είναι γνωστό ότι κατά τη περίοδο της τουρκοκρατίας λειτουργούσαν εδώ εργαστήρια κατασκευής σπαθιών, όπλων και πιστολιών για το εμπόριο. Αυτό ασκήθηκε από τους ντόπιους στις γειτονικές περιοχές αναπτύσσοντας οικονομικά  τον τόπο τόσο ώστε να μπορούν να αναλάβουν όχι μόνο το χτίσιμο της μονής ή την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου (1741) αλλά και πολλών κοινωφελών οικοδομημάτων όπως είναι οι νερόμυλοι στο ποτάμι.

Η Θέση της μονής

DSC_0352Βρίσκεται σε μια πανέμορφη υδροχαρή περιοχή που περιβάλλεται από βουνά με πλούσια υγιή δάση ελάτης χωρίς να λείπουν συστάδες από πεύκα καστανιές πλατάνια. Δεν είναι τυχαίο ότι λειτουργούν εδώ παιδικές κατασκηνώσεις. Η περιήγηση στην ευρύτερη περιοχή με θέα των κορφών του Τύμπανου και της Καραβούλας είναι εφικτή από καλούς δασικούς δρόμους. Το μεγαλύτερο τμήμα των δασών της Δρακότρυπας είναι ανεκμετάλλευτο χωρίς ανθρώπινη δραστηριότητα και αυτός είναι ο λόγος που έχουν βρει καταφύγιο πολλά είδη πανίδας, αγριογούρουνα, ζαρκάδια, αλεπούδες. Έχουν καταγραφεί διελεύσεις προς Αργιθέα - Άγραφα λύκων και αρκούδων ενώ τα γεράκια και οι αετοί είναι συνηθισμένο φαινόμενο στον ουρανό της.


Πρόσβαση

Πολύ όμορφη διαδρομή 11,00 χλμ. που ξεκινά από το Μουζάκι. Από την ενδιαφέρουσα κωμόπολη βγείτε στον δρόμο προς την ορεινή Αργιθέα. Η Δρακότρυπα είναι από τα πρώτα, πολύ όμορφα χωριά, που συναντάτε πάνω στο δρόμο. Εντός του οικισμού υπάρχουν κατευθυντήριες πινακίδες οι οποίες σας οδηγούν 2 χλμ. ψηλότερα όπου το μοναστήρι. Όσον αφορά το χωριό διαθέτει ένα ολόδροσο ποτάμι στο οποίο παλιότερα λειτουργούσαν νερόμυλοι, σήμερα αξιοπρόσεκτα μνημεία. Αξίζει με το παραπάνω η πεζοπορική διαδρομή που ξεκινά από χαμηλά και ανεβαίνει προς τις πηγές. Επίσης λειτουργεί όλο το χρόνο η δεύτερη σημαντικότερη Λαογραφική Συλλογή του δήμου Μουζακίου με σπάνια εκθέματα του 18ου – 19ου αι.

Πληροφορίες για τους προσκυνητές

Πολλά χρόνια ήταν έρημη αλλά εδώ και πέντε χρόνια φιλοξενεί γυναικεία αδελφότητα με δύο μοναχές. Ηγουμένη η γερόντισσα Ευφημία. Πανηγυρίζει του Αγίου Πνεύματος γιορτή κινητή αλλά πάντα καλοκαιρινή. Τ.Θ. 35, τ.κ. 43060 Δρακότρυπα ΜουζακίουΕπισκέψιμη καθημερινά από Δευτέρα έως Κυριακή 08:30 – 13:00 & 15:00 – 18:00 το καλοκαίρι και 08:30 – 13:00 & 16:00 – 19:30. Τηλ: 2445061502.

Κείμενο: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. © Μάρτιος 2009
Πηγή: http://www.elladosperiigisis.gr/index.php/2009/202-mones-agrafon/489-2013-10-31-08-03-17

Επιλογή Βιβλιογραφίας

Βελανιδιώτης Ι., Μοναί της Πίνδου                        
Βελανιδιώτης Ιεζεκιήλ (Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων), «Αι Μοναί της Πίνδου», Θεολογία τ.6 (1928) 133 – 144, Θεολογία τ.7 (1929) 24 – 48.

Βλάχου Τ., Μοναστήρια Καρδίτσας
Βλάχος Ν. Τιμολέων, Τα μοναστήρια του Νομού Καρδίτσας, Ι. Μ. Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων, Θεσσαλονίκη 2007

Δεριζιώτης Λ., Ιστοριογραφία Αγράφων
Δεριζιώτης Λεωνίδας, «Παράθεση στοιχείων της τοπικής ιστοριογραφίας των Αγράφων», Πρακτικά Α’ Συνεδρίου «Η Αργιθέα στην τουρκοκρατία ως τον 19ο αιώνα», Λεοντίτο (2007) 39 – 44.

Καρατζόγλου Γ., Η Μονή Αγίας Τριάδος
Καρατζόγλου Α. Γιάννης, «Η Μονή Αγίας Τριάδος Δρακότρυπας (Σκλάταινας)» Εκκλησίες στην Ελλάδα μετά την Άλωση 2, Ε.Μ.Π. Αθήνα (1982) 139 – 150.

Καρατζόγλου Γ., Ναοί με σταυρεπίστεγη κάλυψη
Καρατζόγλου Α. Γιάννης, «Ναοί με σταυρεπίστεγη ή παραπλήσια κάλυψη στα Θεσσαλικά Άγραφα» Εκκλησίες στην Ελλάδα μετά την Άλωση 5, Ε.Μ.Π. Αθήνα (1998) 93 – 108.

Καρατζόγλου Γ., Παρεκκλήσια   
Καρατζόγλου Α. Γιάννης, «Παρεκκλήσια προσαρτημένα στα καθολικά των Θεσσαλικών Αγράφων» Εκκλησίες στην Ελλάδα μετά την Άλωση 6, Ε.Μ.Π. Αθήνα (2002) 67 – 82.

Νημάς Θ., Η Εκπαίδευση στη Δ. Θεσσαλία        
Νημάς Α. Θεόδωρος, Η εκπαίδευση στη δυτική Θεσσαλία κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας, Διδ. διατριβή, Αφοι Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1995.

Ορλάνδος Α., Μοναστηριακή Αρχιτεκτονική
Ορλάνδος Κ. Αναστάσιος, Μοναστηριακή Αρχιτεκτονική, Βιβλιοθήκη της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας αρ. 64, 2Αθήνα 1999.

Ορλάνδος Α., Σταχυολογήματα
Ορλάνδος Κ.   Αναστάσιος, «Σταχυολογήματα εκ μονών της Πίνδου», Α.Β.Μ.Ε. 5 (1939 – 40) 167 – 197.

Σαμαρόπουλος Α., Οδηγός Καρδίτσης
Σαμαρόπουλος Γ. Απόστολος, Οδηγός του Νομού Καρδίτσης,            
Καρδίτσα 11901, Περιφερειακές εκδόσεις Ελλα  Λάρισα21992.

Σδρόλια Σ., Ζωγραφική
Σδρόλια Σταυρούλα, «Η Ζωγραφική της Μονής Πέτρας» Πρακτικά συνεδρίου τα 400 χρόνια (1593 – 1993) της Μονής Πέτρας(επιμ. Θωμά Ε. Ζαρκαδά) Καταφύγιο Καρδίτσας 1994.

Σδρόλια Σ., Μοναστήρια
Σταυρούλα Σδρόλια «Μοναστήρια του 16ου αιώνα στα Νοτιοανατολικά Άγραφα» Θεσσαλικό Ημερολόγιο τ.42 Λάρισα (2002) 81 – 96.

Συλλογικό, Μνημεία του Νομού Καρδίτσας
(επιμ. Ευαγ. Τσουγκαράκη) Οδοιπορικό στα μνημεία του νομού Καρδίτσας, Νομαρχία Καρδίτσας, Καρδίτσα 2007.

Τσιουρής Ι., Μονή Αγίας Τριάδας                       

Τσιουρής Κ. Ιωάννης, Οι τοιχογραφίες της Μονής Αγίας Τριάδος Δρακότρυπας (1758), Διδ. διατριβή,  Ελληνικά Γράμματα 2008.

Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Δρακότρυπας

Για να σχολιάσετε το άρθρο θα πρέπει να είστε συνδεδεμένοι

Γενική ενημέρωση


Χορηγοί Ιστοσελίδας

karakikes_11_22Euromedicaelakre_logokekdiasxarisiskefalloniaflyer

fani_tsirogiannivasileioukeramario_logomouzakipalace_logopapapoulioscafe club peopleΚαταραχιάς

Ενδιαφέροντα Θέματα

<< >>

Facebook Page

Αναζήτηση

Επισκέπτες

mod_vvisit_counterΣήμερα268
mod_vvisit_counterΧθες1339
mod_vvisit_counterΣύνολο3510451

Σύνδεση







Login reminder Forgot login?

Who's Online

Έχουμε 102 επισκέπτες συνδεδεμένους
None

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie. Για να μάθετε περισσότερα για το τι είναι τα cookies και πως χρησιμοποιούνται δείτε εδώ: Πολιτική Απορρήτου.

Να δέχομαι cookies από αυτή τη σελίδα.

EU Cookie Directive Module Information