• Drakotrypa.gr
    Καλώς ήρθατε στην ιστοσελίδα της Δρακότρυπας! Drakotrypa.gr
Αρχική Τα νέα μας Μνήμες ραδιοφώνου

Μνήμες ραδιοφώνου

Μνήμες ραδιοφώνου
 

F-001.RCA_300_x_219Θα πρέπει να ήμουν τεσσάρων χρονών όταν πρωτοείδα και πρωτοάκουσα ραδιόφωνο. Κι έγινε αυτό στα Τρίκαλα στο σπίτι του θείου μου του Μήτσιου. Ήταν ένα πολύ σκούρο καφέ, σχεδόν μαύρο RCA, που είχε το τζάμι με τους σταθμούς και τη βελόνα μπροστά-μπροστά στην επάνω επιφάνεια.  Δεν θυμάμαι αν εντυπωσιάστηκα ή όχι, μα θυμάμαι τη θειά μου τη Βαρσάμω, να μου τραγουδά τη μεγάλη επιτυχία της χρονιάς "Άστα τα μαλλάκια σου ανακατωμένα" συνοδεύοντας το Φώτη Πολυμέρη [1] και να επαινεί το μεγάλο απόκτημα που είχαν στο σπίτι.  Ίσως να μη συγκινήθηκα ούτε από το τραγούδι, μα έμεινα εκστατικός με το πώς ήταν δυνατόν να γυρίζω ένα μαύρο κουμπί στον τοίχο και ν’ ανάβει και να σβήνει το φως στο ταβάνι! Και η επιθυμία μου κάθε Σεπτέμβρη ήταν αυτή, να πάμε στα Τρίκαλα στην μεγάλη εμποροπανήγυρη, για  να παίζω με το διακόπτη!
 
Στο χωριό δεν θυμάμαι ποιο σπίτι είχε ραδιόφωνο. Μα όποιο και να είχε, ελάχιστα το ανοίγανε, γιατί η μπαταρία του -ξηρά μπαταρία τη λέγαμε- ήταν πανάκριβη και σωνότανε γρήγορα. Εμάς στο σπίτι δεν μας έλειπε πολύ η μουσική γιατί και ο πατέρας μου, μα πιο πολύ ο θείος μου ο Θέος, έπαιζαν βιολί. Πάνω από το δικό μας ήταν το σπίτι της μανιάς (γιαγιάς) της Σταθούλας με τα παιδιά της (μεσόκοπη ήταν η γυναίκα, αλλά εμείς τα λιανοπαίδια τη βλέπαμε μεγάλη και γι’ αυτό την αποκαλούσαμε έτσι). Αυτοί είχαν γραμμόφωνο -φερμένο άραγε απ’ την Αμερική, όπου ήταν για αρκετά χρόνια ο άνδρας της;- και βάζανε πότε πότε καμιά πλάκα. Εμένα -νιάνιαρο ακόμα- μου άρεσε πολύ το τραγούδι "Κρίμα ήταν που γέρασα τα νιάτα δεν εγλέντησα" [2] κι όλο το 'βαζε η Πηνελόπη κι όλο έφερνα φούρλες εγώ και ξεκαρδιζόταν εκείνη.
 
Δυο τρία χρόνια αργότερα, αγόρασε ραδιόφωνο η κοινότητα και ο πρόεδρος ή ο γραμματέας -ο κυρ Βαγγέλης, γνωστός με το προσωνύμιο "ράφτης" λόγω και του άλλου επαγγέλματος που είχε- πιάνανε κάποιον από τους ελάχιστους σταθμούς του ΕΙΡ (Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας) ή κάποιον Στρατιωτικό Σταθμό, συνέδεαν καμιά φορά και ένα εξωτερικό μεγάφωνο και τα τραγούδια ακούγονταν τότε σε όλο το χωριό. Ιδιαίτερα στις εθνικές επετείους “λαλούσε” όλη μέρα και τα εμβατήρια έφταναν ως απάνω στον Αη-Λιά.
 
F-010.Telefunken_648_BK_trop1Όταν αξιωθήκαμε κι εμείς να πάρουμε ράδιο (όλοι ράδιο το λέγαμε, τη λέξη ραδιόφωνο μάθαμε να τη λέμε όταν μεγαλώσαμε!) ήμουν δέκα χρονών. Η χαρά; δεν περιγράφεται! Ήταν ένα κομψό σκούρο βυσσινοκαφέ Telefunken με μια μεσαία και δυο σκάλες βραχέα κύματα, με το κουμπί για την αλλαγή τους στη δεξιά πλευρά, στη μπροστινή του όψη ήταν αριστερά το διπλό κουμπί για το άνοιγμα και την ένταση και για τη ρύθμιση της φωνής (μπάσα-πριμα) και στη δεξιά του το κουμπί για τη μετακίνηση της βελόνας και την επιλογή των σταθμών. Σε αντίθεση με άλλα ράδια, δε είχε γραμμένα επάνω στο κρύσταλλο τα ονόματα των σταθμών, παρά μόνο αριθμούς, που άκουγα τους εκφωνητές να τους λένε μεγάκυκλους και χιλιόκυκλους και έτσι μάθαινα τις συχνότητες και μπορούσα να  βρω τους σταθμούς σε όλα τα ραδιόφωνα. Η μπροστινή του όψη συμπληρωνόταν με μια συστοιχία από κάθετες λευκές κολωνίτσες, που εγώ πια τις έβλεπα σαν τις κολώνες του Παρθενώνα! Με το φίλο μου και γείτονά μου Νίκο που είχανε στο σπίτι τους ένα Grundig συνεχώς φιλονικούσαμε για το ποιό είναι το καλύτερο κι εγώ είχα ένα επί πλέον επιχείρημα -απορώ πώς το σκέφτηκα- ότι η Telefunken είναι λέξη ελληνική!
 
Σ’ ένα σπίτι με "οχτώ νομά… σ΄ ένα δωμά…" δεν υπήρχε άλλος χώρος για να τοποθετηθεί το ράδιο παρά, ή δίπλα στο εικόνισμα ή στο παραθύρι. Στο παραθύρι λοιπόν, κι ας ήταν δύσκολο το άνοιξε-κλείσε το καλοκαίρι. Το βάλαμε εκεί, δίπλα του μια ολόφρεσκη πανάκριβη μπαταρία Berec των 90Volt “made in England” φυσικά, και το ανοίγαμε με πολύ φειδώ. Η μανιά μου η Γιωργούλαινα μπέρδευε την έννοια των σταθμών και της μπαταρίας και ρωτούσε κάθε φορά: -Τι μπαταρία εχ’ς τώρα; Μα πιο πολύ φαίνεται πώς τάχασε με το καινούργιο δαιμόνιο η γάτα μας, η μαύρη με την άσπρη κοιλιά. Απορούσε από πού έβγαινε αυτή η φωνή, κι όλο ανέβαινε στο παραθύρι  και περιεργαζότανε απ’όλες τις μεριές κι απ’ όλες τις χαραμάδες της πίσω πλευράς τη συσκευή.
 
Τι ακούγαμε από το ραδιόφωνο;
F-012.EIR_300_x_201Συνήθως το πρωί ήταν βουβό. Το καλοκαίρι που δεν είχαμε σχολείο, σηκωνόμασταν πρωί πρωί να βοσκήσουμε τα πράματα (τα ζώα δηλαδή) και γυρίζαμε λίγο πριν το μεσημέρι. Εκεί κατά τις δωδεκάμισι το Πρώτο Πρόγραμμα (νομίζω πως τότε δεν αποκαλούνταν έτσι παρά μόνο Εθνικόν Ίδρυμα Ραδιοφωνίας) είχε δημοτικά τραγούδια  κι αμέσως μετά τον γνωστό "τσοπανάκο" [3] που ανήγγελλε το δελτίο ειδήσεων στις 13:00. Πολλές φορές προτιμούσαμε να ακούμε στις 12 την "Ώρα του στρατιώτου" από τον Στρατιωτικό Σταθμό Θεσσαλονίκης, που συνήθως έβαζε λαϊκά τραγούδια. Όσοι τα κατάφερναν στα βραχέα, το απόγευμα στις πέντε έπιαναν το Στρατιωτικό Σταθμό Ιωαννίνων και την "Ώρα των ακροατών" [4]. Ήταν κάποια τραγούδια που τα ζητούσαν τόσοι πολλοί ακροατές, κυρίως ξενητεμένοι, και τα αφιέρωναν στους δικούς τους, που η εκφώνησή τους κρατούσε ολόκληρα λεπτά. Στις δόξες τους ήταν τότε το δημοτικό τραγούδι "Τάξε μανούλα μ΄ τάματα", “Τ’αδέρφια δε χωρίζουνε” και "Τα λιμάνια"με την Πόλυ Πάνου,  "Μανούλα θα φύγω" με τον Καζαντζίδη, αρκετά άλλα λαϊκά με θέμα την ξενητειά και φυσικά πολλά ηπειρώτικα.
 
F-014_Studio_300_x_301Λίγο αργότερα το απόγευμα, δε θυμάμαι ακριβώς την ώρα, το Δεύτερο Πρόγραμμα είχε τη διαφημιστική εκπομπή των εταιριών Columbia, His Master’s Voice και Capitol, απ΄όπου μαθαίναμε τις νέες επιτυχίες. Αντίστοιχες εκπομπές αλλά με μικρότερη συχνότητα και από άλλους σταθμούς είχαν οι εταιρείες Odeon, Parlofon, Warner Bross, oι  Phillips, Polydor, Fidelity και αργότερα και άλλες ελληνικές, όπως η Lyra, η Sonata του Πάνου Γαβαλά, η Panivar της Θεσσαλονίκης κλπ.
Σχεδόν κάθε απόγευμα ακούγαμε την εκπομπή  "Η ώρα της υπαίθρου" που είχε ως μουσικό σήμα ένα σόλο από τον "Πλάτανο" και το υπέροχο κλαρίνο του Νίκου Καρακώστα [5]. Κάπου στις 19:30 με 20:00 μεταδίδονταν "Τα χρονικά της ημέρας" που ξεκινούσαν πάντοτε με τη φράση "Εκ του Μεγάλου Βασιλικού Αυλαρχείου εξεδόθη το ακόλουθον ανακοινωθέν…" και ακολουθούσαν οι ειδήσεις της ημέρας.
 
Τα μεσημέρια της Κυριακής που παίζαμε στην πλατεία, στη μία ακριβώς που ακουγόταν ο τσοπανάκος του ΕΙΡ για το δελτίο ειδήσεων, σταματούσαμε το κλώτσημα της μπάλας για να ακούσουμε το "Ωρα Ελλάδος 13" και συνεχίζαμε κατόπιν αδιαφορώντας τελείως για το τι γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο.
Καμιά φορά άκουγα και τα “Νέα ταλέντα” με το “Φιιιιιιίλοι μου αγαπημένοι” του Γιώργου Οικονομίδη με το Μίμη Πλέσσα στο πιάνο, αλλά παρόλο που από κει αναδείχτηκαν καλλιτέχνες, εμένα δεν μου άρεσε πολύ το χιούμορ του, το εύρισκα ειρωνικό, και όταν αργότερα έγινε και το αγαπημένο παιδί της Χούντας, το όνομά του αφαιρέθηκε τελείως από τις ραδιοφωνικές μου συχνότητες.
 
F-000_Kiniti_monada_300_x_150Ως μαθητές γυμνασίου, ζώντας μακριά από τα σπίτια μας, δεν είχαμε την πολυτέλεια του ραδιοφώνου και αυτό ήταν πολύ βαρύ για όσους ζούσαμε τη φίλαθλη ιδιότητά μας ως οπαδοί, κατά κύριο λόγο του Ολυμπιακού, γιατί την ώρα που τα ξυραφάκια Astor πρόσφεραν ένα και μοναδικό αγώνα χωρίς άλλες συνδέσεις και επικοινωνίες, εμείς φορτωμένοι με τα τρουβάδια μας και τα εφόδια της βδομάδας, πεζοπορούσαμε για το Μουζάκι!
Μα εγώ είχα την τύχη να έχω ένα πραγματικά προοδευτικό πατέρα. Όταν ήμουνα στην Πέμπτη Γυμνασίου, με χίλια δυο ζόρια, μου αγόρασε ένα τρανζίστορ, που είχε την πολυτέλεια χωρίς να έχει ιδιαίτερη μπάντα βραχέων κυμάτων, στρέφοντας δεξιά το μεγάλο ημικύκλιο με το οποίο επιλέγονταν οι συχνότητες,, να πιάνει και σταθμούς των βραχέων. Ίσως από τότε το ραδιόφωνο να έγινε ο αγαπημένος μου σύντροφος.
 
F-020.Budapest-o_300_x_185Πέρα από τους ελληνικούς σταθμούς, την εποχή εκείνη τα ερτζιανά ήταν γεμάτα και από εκπομπές ξένων ραδιοφωνικών σταθμών. Σίγουρα θα παραλείψω κάποιους αν αναφέρω εκείνους που παίζανε στο δικό μας σπίτι.
Ο αγαπημένος μας ήταν ο ραδιοφωνικός σταθμός Βουδαπέστης και η συμπάθεια αυτή ξεκινούσε από το γεγονός ότι στο ελληνικό χωριό Μπελογιάννης της Ουγγαρίας ζούσε ο θείος μου. Όμως ο σταθμός είχε ειδήσεις με έντονο ελληνικό ενδιαφέρον και το πιο σημαντικό ότι κάθε Τετάρτη και κυρίως κάθε Σάββατο και Κυριακή είχε μουσική εκπομπή με επιλογές και μηνύματα ακροατών. Η εκπομπή αυτή ξεκινούσε με τη φράση "μεταδίνουμε το τακτικό γραμματοκιβώτιό μας με τον ταχυδρόμο σας Ίστβαν Μόλναρ στο μικρόφωνο”. (Το ηχητικό απόσπασμα Νο [6] μου το προμήθευσε ο Γιάννης Ράπτης, κάτοικος Βουδαπέστης, τον οποίο ευχαριστώ πολύ). Ο "Ούγγρος" Ίστβαν Μόλναρ (Στέφανος Μυλωνάς σε ελληνική απόδοση) δεν ήταν παρά ο ηπειρώτης την καταγωγή και γεννημένος στο Λεωνίδιο Αρκαδίας, Γιώργος Σιώμος, που πάνω από τρεις δεκαετίες ήταν ο συνδετικός κρίκος χιλιάδων πολιτικών προσφύγων και μεταναστών σε όλη την Ευρώπη με τις οικογένειές τους στην πατρίδα.
Το μουσικό σήμα [7] του σταθμού ήταν το Ουγγρικό Εμβατήριο από την Καταδίκη του Φάουστ του Έκτορα Μπερλιόζ  και ήταν αυτή η πρώτη μου επαφή με την κλασσική μουσική. Το Τρίτο Πρόγραμμα του ΕΙΡ,  ήταν δυστυχώς ξένο για μας που δεν είχαμε ούτε ίχνος σχετικής κουλτούρας και τα έργα του Μπαχ και των άλλων συνθετών που μεταδίδονταν από τα δίκτυα του ΕΙΡ και των Στρατιωτικών Σταθμών το Μεγαλοβδόμαδο, στα αλήθεια μας δημιουργούσαν αποστροφή και λέγαμε πότε θα ρθεί η Ανάσταση ν’ ακούσουμε κανένα τραγούδι! Για την ελληνική εκπομπή του σταθμού της Βουδαπέστης συνεργάστηκαν αξιόλογοι άνθρωποι που βρέθηκαν εξόριστοι στις ανατολικές χώρες, όπως ο Δημήτρης Χατζής, η Έλλη Αλεξίου, ο Απόστολος Σπήλιος (Σπήλιος Δουναβίτης) κ.α. και το πρόγραμμα που παρουσίαζαν ήταν ποικίλο. Από κάποια πρωτοχρονιάτικα κάλαντα είχα αποστηθίσει και τούτο το τετράστιχο:
Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά
Το λάδι πάει είκοσι εννιά
Κι η ζάχαρη δεκάξι
Κι ο λαός θα τα τινάξει!
 
F-025.Bucharest-o_300_x_210_www.k6eidΚάποτε-κάποτε η βελόνα σταματούσε στο Βουκουρέστι. Και εάν από τη Βουδαπέστη το όνομα του ηγέτη της χώρας αναφερόταν σπάνια και σχεδόν αγνοούσαμε ποιός ήταν, αντίθετα το όνομα του Ρουμάνου ηγέτη Γκεόργκε Γκεοργκίου Ντεζ το άκουσα τόσες φορές, που δεν το έχω λησμονήσει από τότε! Και να φανταστεί κανείς δεν είχε αρχίσει ακόμα η εποχή Τσαουσέσκου!  Στο διάστημα 1959-1962 είχε γίνει μια μεγάλη κινητοποίηση για την απελευθέρωση του Μανώλη Γλέζου, βουλευτή ήδη από το 1961, ο οποίος είχε καταδικαστεί με άλλους συγκατηγορούμενους από το Στρατοδικείο Αθηνών. Στην  καμπάνια αυτή συμμετείχε και ο σταθμός του Βουκουρεστίου με ένα ένθετο σε κάθε του εκπομπή που είχε τον τίτλο "και τώρα η ρουμπρίκα μας, λευτεριά στο Μανώλη Γλέζο". Όταν, σπανιότατα, συναντώ τη λέξη "ρουμπρίκα" το μυαλό μου γυρίζει σε κείνη την εποχή, αρκετές δεκαετίες πίσω. Οι εκπομπές του Βουκουρεστίου διανθίζονταν πάντα με κομμάτια της λαϊκής ρουμάνικης μουσικής και μου άρεσε πολύ ο "Κορυδαλλός" (Ciocarlia) του George Enescu.
 
F-027.Sofia-o_300_x_441_www.k6eidΣπανιότερα ακούγαμε τη Σόφια [8] και κυρίως την Κυριακή που είχε μουσική εκπομπή. Πότε-πότε έβαζαν και βουλγάρικα τραγούδια, με κάτι γυναικείες φωνές, καταπληκτικές. Τότε καταλάβαινα τη θειά τη Σοφία, που άμα άκουγε καμιά να τραγουδάει καλά, έλεγε: Ά, μωρέ τι καλά που τραγουδάει, σα Βουλγάρα!
 
Τα Τίρανα με την εκπομπή στα ελληνικά "Σας μιλούν τα Τίρανα" είχαν ένα άλλο ύφος. Εναντίον των "αμερικάνων ιμπεριαλιστών" και εναντίον των "ρεβιζιονιστών της Σοβιετικής Ένωσης", δημιουργούσαν την εντύπωση ότι όλοι επιβουλεύονται τη γειτονική χώρα αλλά  "η Αλβανία είναι ισχυρή κι αυτοί ουρλιάζουν άδικα, σαν το λύκο στο φεγγάρι" καθώς τους άκουσα να λένε ένα βράδυ! Προσπαθώντας να βρω ηχητικό υλικό από την εποχή εκείνη, συνομίλησα πριν λίγα χρόνια με την υπέργηρη εκφωνήτρια του σταθμού Παναγιώτα Οικονόμου, Ελληνίδα από τη Μικρά Ασία που παντρεύτηκε προπολεμικά έναν Αλβανό συμφοιτητή της στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. "Αν ήταν το δικό μας καθεστώς, ό,τι ήθελες, θα σού δινα, μου είπε στο τηλέφωνο. Τώρα είναι ο Μπερίσα στα πράγματα!"
 
F-030.Prague-o_300_x_202_www.k6eidΑπό τις χώρες του ανατολικού συνασπισμού, εκπομπή στην ελληνική γλώσσα είχε και η Πράγα [9] και θυμάμαι μια χρονιά την πρώτη του Σεπτέμβρη που κουβαλούσα ξύλα με το γάιδαρο από το δάσος. Τελειώνοντας τη δουλειά, κατάκοπος, νωρίς το βραδάκι και ψάχνοντας στα βραχέα κύματα για κανένα σταθμό, έπεσα επάνω στην Πράγα, που είχε ρεπορτάζ από την πρώτη μέρα της σχολικής χρονιάς. “Καλύτερα να κουβαλάω ξύλα όλη μέρα, παρά να πάω σχολείο από πρώτη του μήνα”, είπα από μέσα μου.
 
F-040.Radio__Moscow_1917-1977_300_x_401Η Μόσχα, δεν μπορούσε να μην έχει εκπομπή στα ελληνικά. Εκπομπές, όχι εκπομπή. Άρχιζε από νωρίς το πρωί στα βραχέα και τελείωνε με την έβδομη, νομίζω, εκπομπή της ημέρας αργά τα μεσάνυχτα στα μεσαία, που έχουν καλή απόδοση τη νύχτα. Το μουσικό σήμα [10] ήταν ένας απλός ήχος καμπάνας που στο παιδικό μου μυαλό συνδυάστηκε με τα ψηλά καμπαναριά του Κρεμλίνου. Η Μόσχα είχε πολλές ειδήσεις που εξυμνούσαν τις επιτυχίες της Σοβιετικής Ένωσης και των Λαϊκών Δημοκρατιών, πάρα πολλές αναλύσεις ιδεολογικού χαρακτήρα, παρουσίαζε και ελληνικά θέματα, χωρίς να λείπει τελείως η μουσική και τα τραγούδια. Τα τελευταία χρόνια γνώρισα στην Ελλάδα τη Μαρία Μπέικου, που υπήρξε μια από τις εκφωνήτριες του σταθμού [10α], στην οποία αναφερθήκαμε και παλιότερα από εδώ
 
Κλείνοντας τον κύκλο των σταθμών με εκπομπές στα ελληνικά από τις χώρες του ανατολικού συνασπισμού, δεν θα μπορούσε κανείς να μην αναφερθεί και στον ραδιοφωνικό σταθμό “Η Φωνή της Αλήθειας” που ήταν όργανο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδας και εξέπεμπε από το εξωτερικό. Ως μουσικό σήμα του είχε την εισαγωγή από το δημοτικό τραγούδι “Ο αητός” παιγμένη με κλαρίνο βεβαίως, σε κάπως πιο αργό ρυθμό [11]. Η Φωνή της Αλήθειας είχε κατά κύριο λόγο ειδήσεις ελληνικού ενδιαφέροντος, στις οποίες κυριαρχούσαν όπως ήταν φυσικό οι απόψεις του ΚΚΕ.
 
F-070.Vaticano-o_300_x_438_www.k6eidΠριν αναφερθώ στα ραδιόφωνα του δυτικού κόσμου, θα ήθελα να σημειώσω τη λειτουργία δύο σταθμών στα μεσαία κύματα που δεν είχαν καλή λήψη και σπάνια τους άκουγα. Ήταν το Κάιρο και η Άγκυρα. Ο δεύτερος μάλιστα μου είχε κάνει ιδιαίτερη εντύπωση με ουρανισκόφωνη προφορά της λέξης Ανκαρα που την άκουγα έτσι για πρώτη φορά. Ακόμα δεν θα έπρεπε να παραλείψω το Ραδιο Βατικανό [12] το οποίο το εύρισκα στα δεξιά της μπάντας των μεσαίων, κοντά στο Δεύτερο Πρόγραμμα, αλλά το μόνο που άκουγα από κεί ήταν ένα συνεχές Ave Maria!

 
Ψάχνοντας στα αριστερά των μεσαίων, ήταν αδύνατον να μη πέσουμε επάνω σε ένα σταθμό, που μετά από κάποια ώρα το απόγευμα εξέπεμπε στην αμερικάνικη γλώσσα.F-080.VOA-Thessaloniki_300_x_176_www.k6eid
Ήταν η “Φωνή της Αμερικής”, [13] η οποία από το 1949 ήταν εγκατεστημένη στη Θεσσαλονίκη και από το 1972 στην Καβάλα και αναμεταδινόταν από ένα πλωτό αναμεταδότη στη Ρόδο, στην Ανατολική Ευρώπη και στις αραβικές χώρες. Η εκπομπή στην ελληνική γλώσσα αναμεταδινόταν καθημερινά από τους σταθμούς του ΕΙΡ στις 7:15 το απόγευμα.

Σπανιότατα υπήρξα ακροατής της Φωνής της Αμερικής και της Ουάσιγκτον. Αντίθετα ήμουνα τακτικός δέκτης των εκπομπών των δυτικοευρωπαϊκών πρωτευουσών, του Λονδίνου και του Παρισιού, καθώς και της Ντόιτσε Βέλλε από την Κολωνία. Ιδιαίτερα στην περίοδο της δικτατορίας, οι τρεις αυτοί σταθμοί είχαν αποκτήσει πολύ μεγάλη δημοτικότητα.
 
F-085_BBC_greek_archive
Το BBC ήταν σημείο αναφοράς για τους κατόχους ραδιοφώνων μα και για ολόκληρη την κοινωνία από την εποχή του Δευτέρου παγκοσμίου πολέμου και η παλλόμενη χαρακτηριστική φωνή "Εδώ Λονδίνον" ήταν πολύ γνωστή σε πάρα πολύ κόσμο.. Μην έχοντας μουσικό πρόγραμμα, παρά μόνο μια ολιγόλεπτη κυριακάτικη, αν θυμάμαι καλά, εκπομπή με τον τίτλο “Κάτω από ξένους ουρανούς”, στην περίοδο της Χούντας [14] έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ενημέρωση των Ελλήνων πολιτών. Αν αναφέρω μόνο τα ονόματα του Παύλου Ναθαναήλ, της Γιολάντας Τερέντσιο και του Χρήστου Πίτα που μου έρχονται στο νου, είμαι σίγουρος πως αδικώ ένα μεγάλο αριθμό συνεργατών της ελληνικής υπηρεσίας, που πρόσφεραν πράγματι πολύ σημαντικό έργο στην περίοδο της επταετίας.
 
Το “Εδώ Παρίσι - Ici Paris” που ακουγόταν από την ελληνική εκπομπή της Γαλλικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης (ORTF), ήταν επίσης μια πηγή ενημέρωσης και παρηγοριάς τα χρόνια εκείνα. Η φωνή της δημοσιογράφου Εύης Δεμίρη που παρουσίαζε τις ειδήσεις από την ελληνική τηλεόραση μετά τη μεταπολίτευση, ήταν γνωστή σε πολλούς από μας από κείνα τα χρόνια. Μόνο που η εκπομπή του Παρισιού ήταν μεσημεριάτικη και πολλές φορές ήταν δύσκολο να την ακούσουμε λόγω της ώρας και λίγο καιρό μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα μας, έπαψε πια να μεταδίδεται.
 
F-087_ORTF_300_x_230Οι προσπάθειές μου να βρω κάποιο ηχητικό ντοκουμέντο από το σταθμό αυτό απέβησαν άκαρπες επί σειρά ετών. Δεν είχα μιλήσει όμως με τον κατάλληλο άνθρωπο. Κι αυτός δεν ήταν μακριά μου. Πρόκειται για έναν εξαιρετικό συλλέκτη, τον συγχωριανό και φίλο Δημήτρη Ι.Τσιουρή, ο οποίος πέρα από τη βράβευσή του από την Ακαδημία Αθηνών για τη συλλογή λέξεων και ιδιωματισμών που αποτυπώνονται στο βιβλίο “Η γλώσσα της Δρακότρυπας”, έχει δημιουργήσει μια τεράστια συλλογή με τα πρώτα φύλλα και τεύχη ελληνικών εφημερίδων και περιοδικών. Η ηχογράφηση του σχολίου της εκπομπής της 24ης Ιουλίου 1974 αποτελεί ένα εξαιρετικό ντοκουμέντο και τον ευχαριστώ θερμά που μου το παραχώρησε. [15]
 
F-090_DW_300_x_288Για τη Deutsche Welle δεν χρειάζεται ίσως να πούμε περισσότερα πράγματα από το να θυμίσουμε ότι την περίοδο 1967-1974 δεν υπήρχε σπίτι στη χώρα μας που να μη μπαίνει η φωνή της αντιδικτατορικής Ελλάδας. Δεν αναφέρω περισσότερα για τη Ντόιτσε Βέλλε. Θα πω μόνο, πως  τότε είχαμε γνωρίσει μια διαφορετική Γερμανία και θα προτρέψω τον αναγνώστη να ανοίξει τη σχετική σύνδεση που παραθέτω για να ακούσει μια επιλογή αποσπασμάτων από το cd που εξέδωσε η ελληνική υπηρεσία του σταθμού με τον τίτλο Deutsche Welle 40 χρόνια. [16]
 
Τούτο το κείμενο δεν γράφτηκε σε μια μέρα. Έγραφα, έσβηνα, διόρθωνα, πρόσθετα, και πάντα διαπίστωνα πως είναι πάρα πολλά αυτά που παρέλειπα. Δεν έγραψα τίποτα για το “Θέατρο στο μικρόφωνο” και το “Θέατρο της Κυριακής”, για τη “Ραδιοφωνική Βιβλιοθήκη”, για το Σίμωνα Καρά και τη Δόμνα Σαμίου, για τον ραδιοφωνικό Άλκη Στέα, για τη θεία Λένα, για τη “Σύγχρονη Γυναίκα”, για τη “Μικρή, πικρή μου αγάπη” με τον Στ.Ληναίο και την Ελλη Φωτίου, για το “Ημερολόγιο ενός θυρωρού” με το Γιάννη Βογιατζή και τη Σαπφώ Νοταρά, για την “Πρώτη μας γνωριμία” του Νίκου Δήμου (ΔΔ Δήμου), για τους σταθμούς του Πύργου, της Αμαλιάδος και της Φωκίδος που ξενυχτούσαμε με τα τραγούδια τους τα βράδυα, για…, για…, για…
 
Ακόμα, δεν ξέρω αν θα είχα ποτέ το ερέθισμα για μια τέτοια αναδρομή, εάν δεν έπεφτε το μαύρο στην τηλεόραση της ΕΡΤ και εάν δεν απλωνόταν η νεκρική σιγή που επεφύλαξε η κυβέρνηση για το δημόσιο ραδιόφωνο. Έχουν συμπληρωθεί πλέον τρεις μήνες και είναι άγνωστο για πόσο καιρό ακόμη δεν θα υπάρχει δημόσια ραδιοφωνία. Και ο τόπος την έχει ανάγκη. Και για την ψύχραιμη ενημέρωση και για τον πολιτισμό που μπορεί και έχει καθήκον να υπηρετήσει.
 
Γιώργος Γούσιας
11/09/2013

 
Ηχητικά ντοκουμέντα
(Με την ανάμνηση της ευγενικής μορφής της Μαρίας Μπέικου και τις θερμές ευχαριστίες στον Γιάννη Ράπτη και τον Δημήτρη Τσιουρή, καθώς και στους διαδικτυακούς συλλέκτες Κ6eid από την Αμερική και Κlausputh από τη Γερμανία, από τους οποίους άντλησα οπτικό και ηχητικό υλικό. Υλικό, το οποίο θα ήταν καταχωνιασμένο αν έλειπαν οι γνώσεις και η διάθεση από τον Γιάννη Γλυνό, τον οποίο επίσης ευχαριστώ).

Όνομα Play Διάρκεια
01.To proto akousma

1:12 min
02.Apo to grammofono

2:57 min
03.ERT tsompanakos

0:18 min
04.H ora ton akroaton

6:06 min
05.O platanos (Karakostas)

3:07 min
06.Radio Budapest Eisagogi kai Telos Istvan Molnar (30-11-1980)

5:04 min
07.Radio Budapest

1:21 min
08.Radio Sofia

0:23 min
09.Radio Praha

0:22 min
10.Radio Moscow

0:57 min
10a.Radio Moscow Xristougenniatiki ekpompi

1:36 min
11.Enas aetos (H Foni tis Alhtheias)

0:10 min
12.Radio Vaticana

0:30 min
13.The Voice of America

0:52 min
14.BBC 21 Apriliou 1967

10:09 min
15.Edo Parisi (24-7-1974)

7:13 min
16.Deutsche Welle 40 xronia

8:41 min



Μπορείτε ακόμα να ακούσετε την Καταδίκη του Φάουστ από τη Φιλαρμονική του Βερολίνου με τον Χέρμπερτ φον Κάραγιαν, την Ciocarlia του George Enescu και, μια χριστουγεννιάτικη εκπομπή από τη Μόσχα, αν πατήσετε με τον αριστερό δείκτη του ποντικιού σας πάνω από τις χρωματιστές λέξεις. Πατώντας επίσης στο Εδώ Αθήναι, θα συνδεθείτε με ένα ωραίο ντοκυμαντέρ του 1959 για την Ελληνική Ραδιοφωνία.

Γιώργος Γούσιας
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.


Ενημέρωση 09/07/2015
Με βάση το ηχητικό που παρουσιάζεται εδώ (και αναπαράχθηκε και από άλλες ιστοσελίδες πχ TV χωρίς σύνορα-tvxs, ΑΠΕ-ΜΠΕ κ.α.), την άνοιξη του 2015 μεταδόθηκαν δύο εκπομπές από τον ραδιοφωνικό σταθμό "Στο κόκκινο" στη σειρά "Εδώδιμα και αποικιακά", που επιμελείται και παρουσιάζει ο Αλέξης Βάκης. Τις εκπομπές αυτές μπορείτε να τις ακούσετε εάν μπείτε στην ιστοσελίδα του σταθμού πατώντας το αριστερό πλήκτρο του ποντικιού σας στις αντίστοιχες ημερομηνίες 21 Μαρτίου 2015 και 4 Απριλίου 2015.
Εξ άλλου με τη φροντίδα του ίδιου παραγωγού, μουσικού και δημοσιογράφου Αλέξη Βάκη, καθώς και του εκδότη Θανάση Συλιβού, ολόκληρο το κείμενο φιλοξενήθηκε στο περιοδικό Μετρονόμος τεύχος 56 Απρίλιος-Ιούνιος 2015.
Τους ευχαριστώ θερμά.
Γ.Γ.

Ενημέρωση 23/02/2016
Στις 13 Φεβρουαρίου, Παγκόσμια Ημέρα του Ραδιοφώνου, η ΕΡΤ μου έκανε την τιμή και με φιλοξένησε στις συχνότητές της. Αρχικά πήρα μέρος τηλεφωνικά στο δίωρο αφιέρωμα του Ραδιοφωνικού Σταθμού του Βόλου, που παρουσίασαν από τις 10:00 έως τις 12:00 η Δέσποινα Τσούκα και ο Γιώργος Διαμαντόπουλος. Στη συνέχεια, φιλοξενούμενος στο στούντιο της ΕΡΤ3 στη Θεσσαλονίκη και του Γιάννη Τσολακίδη, παρουσιάσαμε μαζί τις Μνήμες Ραδιοφώνου. Η εκπομπή με ηχητικά αποσπάσματα ξένων ραδιοφωνικών σταθμών στην Ελληνική γλώσσα, μεταδόθηκε ζωντανά στις 15:00 από τον 102FM της ΕΡΤ3 και αναμεταδόθηκε στις 19:00 από το Πρώτο Πρόγραμμα και τους περιφερειακούς σταθμούς της ΕΡΤ.
Ολόκληρο το αφιέρωμα εκείνης της ημέρας, απ΄όλα τα ραδιόφωνα της ΕΡΤ, είναι διαθέσιμο εδώ και φυσικά και η συγκεκριμένη εκπομπή στο σημείο 19:00-20:00 του Πρώτου Προγράμματος. Η εκπομπή είναι επίσης αποθηκευμένη και στο webtv.ert.
Ευχαριστώ θερμά τους δημοσιογράφους που με φιλοξένησαν και φυσικά την προϊσταμένη της ΕΡΤ Βόλου Φρόσω Παύλου και τον διευθυντή ραδιοφωνίας της ΕΡΤ Γιώργο Γιουκάκη.
Γ.Γ.

Ενημέρωση 24/07/2016
Με αφορμή την επέτειο της αποκατάστασης της Δημοκρατίας, το Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ μετέδωσε την Κυριακή 24/7/2016 ένα δίωρο αφιέρωμα με τίτλο «Ξένα ραδιόφωνα και αντιδικτατορικός αγώνας». 
Την εκπομπή επιμελήθηκε ο δημοσιογράφος Πολυδεύκης Παπαδόπουλος και πήραν μέρος τα διευθυντικά στελέχη ξένων σταθμών που εξέπεμπαν στην ελληνική γλώσσα:  Παύλος Ναθαναήλ (BBC), Μιχάλης Στυλιανού (Εδώ Παρίσι), Κώστας Νικολάου (Deutsche Welle), Κώστας Πετρογιάννης (Βαυαρική Ραδιοφωνία) και Χρήστος Τρικαλινός (Ράδιο Μόσχα και Φωνή της Αλήθειας). Η εκπομπή έκλεισε με τον υπογράφοντα, στη συλλογή του οποίου υπήρχαν και τα περισσότερα ηχητικά αποσπάσματα που ακούστηκαν.
Το αρχείο αυτού του αφιερώματος είναι αποθηκευμένο στην ιστοσελίδα της ΕΡΤ και μπορεί κανείς να το ακούσει πατώντας εδώ.
Γ.Γ
Μνήμες ραδιοφώνου


Σχόλια  

 
#1 Γιώργος Κατσιώτης 11-09-2013 22:06
Καταπληκτικό αφιέρωμα.
Συγχαρητήρια Γιώργο !
 
 
#2 ggousias 22-09-2013 21:48
Ευχαριστώ θερμά τις κυρίες Νότα Μακρυγιάννη-Πλακιά, Δώρα Σταμούλη και Νάσυ Γούναρη.
Ευχαριστώ θερμά τον Γιάννη Γλυνό, το Γιώργο Κατσιώτη, τον εκδότη του Θεσσαλικού Ημερολογίου Κώστα Σπανό και τον Μπάμπη Σαμούτη.
Ευχαριστώ θερμά και όλους τους άλλους φίλους, τους γνωστούς και άγνωστους αναγνώστες, τους πανεπιστημιακούς, τους δημοσιογράφους, τους ειδικούς των ΜΜΕ και τους απλούς ακροατές του ραδιοφώνου,
που με τηλεφωνήματα και ηλεκτρονικά μηνύματα εκφράστηκαν επαινετικά και με θέρμη για τις "Μνήμες ραδιοφώνου", κατέθεσαν τις αναμνήσεις τους και μου δώσανε πολλές ακόμα πληροφορίες.

Γιώργος Γούσιας
 

Για να σχολιάσετε το άρθρο θα πρέπει να είστε συνδεδεμένοι

Τα νέα μας - Γενικά νέα

Γενική ενημέρωση


Χορηγοί Ιστοσελίδας

karakikes_11_22Euromedicaelakre_logokekdiasxarisiskefalloniaflyer

fani_tsirogiannivasileioukeramario_logomouzakipalace_logopapapoulioscafe club people

drakotrypaEshop6

Ενδιαφέροντα Θέματα

<< >>

Mini Chat

Τελευταίο μήνυμα: 9 μήνες, 3 εβδομάδες πριν
  • undisputed : Επιμόρφωση μελισσοκόμων στην Καρδίτσα ------>«link»
  • undisputed : 16η Γιορτή Σπόρων του Πελίτι - Στη γη του Πελίτι, στο Μεσοχώρι του Δήμου Παρανεστίου στο Ν. Δράμας, Σάββατο 7 Μαΐου 2016 από τις 10:30 το πρωί ως της 5:00 το απόγευμα. ----->«link»
  • undisputed : Κύκλος: μια μικρή ταινία για την Ελληνική φύση --------->«link»
  • undisputed : Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω ----->«link» ,video----->«link»
  • undisputed : Η Περιφέρεια Θεσσαλίας στηρίζει τη μελισσοκομία ----->«link»
  • undisputed : 22η Πανελλαδική Γιορτή 25-26-27 Σεπτέμβρη 2015-Τρίκαλα ----->«link»
  • undisputed : 6η Πανθεσσαλική Γιορτή Ανταλλαγής Παραδοσιακών Σπόρων ------>«link»
  • undisputed : Ευχαριστώ το Σύλλογο για το δώρο που μου έδωσε συμμετέχοντας στο διαγωνισμό φωτογραφίας!Συγχαρητήρια για την ιδέα!
  • undisputed : Γιορτή Παραδοσιακού Σπόρου και Οικολογικού Κήπου, 9-10 Μαϊου 2015 στις Σταγιάτες Πηλίου ----->«link»
  • undisputed : Γιορτή Σπόρων στην Λάρισα ----->«link»
  • undisputed : Σας ευχαριστώ όλους! ------>«link»
  • undisputed : Το μέλλον της Ζωής / Το μέλλον των Σπόρων ----->«link»
  • ΜΠΑΛΛΑΣ ΗΛΙΑΣ : Γιάννη καλησπέρα έστειλα ένα άρθρο για τα πολιτιστικά το πήρες
  • glynosgiannis : Ηλία, συγνώμη που άργησα να απαντήσω. Δεν δημοσιεύσαμε ποτέ κείμενο με πολιτικό-κομματικό περιεχόμενο στην σελίδα του Συλλόγου οπότε δεν το βάζουμε..!
  • ΜΠΑΛΛΑΣ ΗΛΙΑΣ : Γιάννη τι γίνεται δεν μπορείςν να ανεβάσεις το άρθρο που έστειλα το πρωί έχει πρόβλημα ακόμα Ηλίας
  • undisputed : Κινητή έκθεση λαϊκών μουσικών οργάνων ----->«link»
  • undisputed : Πράσινη ανάπτυξη εναντίον Βιώσιμης ανάπτυξης. ------>«link»
  • undisputed : Σεμινάριο για τα αρωματικά & φαρμακευτικά φυτά στο πάρκο «Αντώνης Τρίτσης» ------>«link»
  • ΜΠΑΛΛΑΣ ΗΛΙΑΣ : Γιάννη καλησπέρα έστειλα 15.11.το άρθρο για το Σχολείο του Κεραμιού τι έγινε εχει πρόβλημα το site και δεν ανέβηκε .αριού
  • undisputed : “Ήπειρος: Ένας πολιτιστικός θησαυρός” ------>«link»

Μόνο τα μέλη μπορούν να στείλουν μήνυμα

Facebook Page

Αναζήτηση

Επισκέπτες

mod_vvisit_counterΣήμερα977
mod_vvisit_counterΧθες1224
mod_vvisit_counterΣύνολο3234011

Σύνδεση







Login reminder Forgot login?

Who's Online

Έχουμε 117 επισκέπτες συνδεδεμένους
None

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie. Για να μάθετε περισσότερα για το τι είναι τα cookies και πως χρησιμοποιούνται δείτε εδώ: Πολιτική Απορρήτου.

Να δέχομαι cookies από αυτή τη σελίδα.

EU Cookie Directive Module Information