• Drakotrypa.gr
    Καλώς ήρθατε στην ιστοσελίδα της Δρακότρυπας! Drakotrypa.gr
Αρχική Τα νέα μας Κοινωνικά Κατσιώτης, εκ κώμης Μπλίζιανης

Κατσιώτης, εκ κώμης Μπλίζιανης

Όταν πριν από τρία χρόνια κυκλοφόρησε το βιβλίο Μαστόροι χτίστες από τα μαστοροχώρια της Κόνιτσας των Αργύρη Πετρονώτη και Βασίλη Παπαγεωργίου, δοκίμασα μεγάλη έκπληξη διαβάζοντας στις πρώτες μάλιστα σελίδες, ότι τα παλαιότερα στοιχεία που καταμαρτυρούν για την πατροπαράδοτη τέχνη των χτιστών ολόκληρης της περιοχής Κόνιτσας, προέρχονται από τους μαστόρους της Μπλίζιανης (σήμερα Λαγκάδα) η οποία προφανώς υπήρξε ένα σπουδαίο μαστοροχώρι. Εννοείται, ότι η έκπληξη ήταν ανάμικτη με αισθήματα συγκίνησης, δεδομένης της καταγωγής κάποιων από τους προγόνους μου από το χωριό αυτό. Υπενθυμίζω, ότι πριν από 150 περίπου χρόνια αρκετές οικογένειες από τη Μπλίζιανη εγκαταστάθηκαν στη Σκλάταινα (σήμ.Δρακότρυπα) Καρδίτσας, τόπος και της δικής μου καταγωγής. 
Gorgogyri_lithanaglyfo_1857_1




















Ο Βασίλης Παπαγεωργίου μου μετέφερε τον έντονο προβληματισμό του για την τύχη του πρωτομάστορα Δημήτριου (του) Θεοδώρου και του βοηθού και αδερφού του Στεφανή, που καταγράφονται ως κτίστες στο υπέρθυρο του ναού της Γέννησης της Θεοτόκου στο Γοργογύρι Τρικάλων το 1857,  Ο ΠΡΟΤΟΜΑΙCΤΩΡ ΔΕ ΔΗΜΗΤΡΙΟC ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΕΚ ΚΟΜΗC ΠΛΗΣΤΗΑΝΗ ΧΕΡΑC TY ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΟΔΟΡΥ [οι 5 τελευταίες σειρές της αριστερής πλευράς στην εικ.18 του βιβλίου Μαστόροι χτίστες από τα μαστοροχώρια της Κόνιτσας]. Λιθανάγλυφη επιγραφή με τα ίδια ονόματα υπάρχει και στο ναό της Μεταμορφώσεως στο γειτονικό  Περτούλι το 1863, καθώς και μιας αραβοσιταποθήκης στη μονή Αγίου Βησσαρίου στο Δούσικο Τρικάλων το 1859.
Όπως είναι γνωστό, την εποχή εκείνη, στις τουρκοκρατούμενες ιδιαίτερα περιοχές, ήταν σπάνια η χρήση των επωνύμων και τα άτομα προσδιορίζονταν κυρίως από το όνομα του πατέρα, του πατέρα και παππού μαζί, της μητέρας, του επαγγέλματος, του τόπου καταγωγής, τυχόν ιδιαίτερων σωματικών γνωρισμάτων κλπ. Έτσι, θεωρώντας, ότι το «Θεοδώρου» δεν ήταν επώνυμο αλλά πατρώνυμο, θεώρησα ότι δεν είχα περισσότερα ερεθίσματα για έρευνα και οι ανησυχίες του Β.Παπαγεωργίου  ξεχάστηκαν.
Το ερώτημα όμως επανήλθε από τον ίδιο επίμονο ερευνητή πριν λίγους μήνες, όταν στον 60ό τόμο του Θεσσαλικού Ημερολογίου, που εδώ και αρκετές δεκαετίες εκδίδει ο Κώστας Σπανός, δημοσιεύτηκε το 33ο κεφάλαιο των Τρικαλινών Σύμμεικτων του ερευνητή Δημ.Καλούσιου. Ασχολούμενος με τα συγγενολόγια της Δρακότρυπας και έχοντας ερευνήσει τις περισσότερες οικογένειές της, συντάσσοντας παράλληλα και τα γενεαλογικά τους δένδρα, εξέλαβα το ενδιαφέρον του Β.Παπαγεωργίου, ως ένα είδος πρόκλησης.
Μετά από μια λεπτομερή έρευνα στα ονόματα των οικογενειών των οποίων τα αρσενικά μέλη υπήρξαν μαστόροι, κατέληξα στο συμπέρασμα, ότι ο πρωτομάστορας Δημήτριος και ο αδελφός του Στεφανής, γιοί του Θεοδώρου, εγκαταστάθηκαν στη Δρακότρυπα, όπου -μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881- πολιτογραφήθηκαν  με το επώνυμο Κατσιώτης (σημ.1). Στην πορεία ο ένας εξ αυτών, ο Στεφανής, υπήρξε και γενάρχης της ομώνυμης οικογένειας Στεφανή, και κρατώ και μια επιφύλαξη για την ύπαρξη και τρίτου αδελφού, με το όνομα Χαράλαμπος, από μια χαϊδευτική εκδοχή του οποίου προέκυψε το επώνυμο Μπούρμπος.
Τα βασικά στοιχεία που με οδήγησαν στην παραδοχή αυτή, είναι κατ’ αρχήν τα αρκετά χρόνια που τα δύο αδέλφια εργάστηκαν στην περιοχή του Κόζιακα, η οποία γειτνιάζει με τη Δρακότρυπα, και σε συνδυασμό βεβαίως με την χρονική περίοδο της εγκατάστασης οικογενειών Κονιτσιωτών στο χωριό (σημ.2). Τη στιγμή δηλαδή, που άλλες οικογένειες, για τις οποίες δεν υπάρχουν μαρτυρίες για την απασχόλησή τους στην περιοχή της Δυτικής Θεσσαλίας, μετανάστευσαν αποκλειστικά στη Δρακότρυπα, είναι φυσικό να υποθέσει κανείς, ότι εκείνοι οι οποίοι γνώριζαν τον τόπο αυτό επί τουλάχιστον έξι χρόνια (1857-1863) πιθανότατα εγκαταστάθηκαν και οι ίδιοι στο χωριό αυτό.
Ένα δεύτερο στοιχείο είναι τα ονόματα των απογόνων. Και το Θεόδωρος, και το Δημήτριος και το Στέφανος, είναι ονόματα που έχουν δοθεί  σε  εγγόνια και δισέγγονα των παραπάνω.
Katsiotis_Apostolakis2Ένα τρίτο στοιχείο, είναι το ότι απόγονοι του Δημητρίου και του Στεφανή υπήρξαν εξαιρετικοί χτίστες, συνεχίζοντες την τέχνη των δύο αρχιμαστόρων. Ένας δε εξ αυτών, ο Απόστολος
Κατσιώτης (γεν.1882), εγγονός του Δημητρίου, άφησε σπουδαίο όνομα στην περιοχή ως κατασκευαστής καμπαναριών αλλά και άλλων καλαίσθητων κτισμάτων.
Ένας τέταρτος, τέλος, λόγος που συνηγορεί στην αποδοχή αυτής της υπόθεσης, είναι η ιδιαιτερότητα και η μοναδικότητα του ονόματος Στεφανής αντί του συνηθισμένου Στέφανος ή Στέφος. Πράγματι, σε καμία άλλη οικογένεια του χωριού δεν απαντάται το όνομα Στεφανής, παρά μόνον στην οικογένεια αυτή.
Εάν τα όσα έχουν εκτεθεί παραπάνω θεωρούνται ως επαρκείς λόγοι για να υποστηρίζει κανείς με βεβαιότητα την μετεγκατάσταση των οικογενειών των δύο αδελφών με το επώνυμο -πλέον- Κατσιώτη σε ένα καινούργιο τόπο, εύλογα τίθεται το ερώτημα  για ποιο λόγο δεν το σκάλιζαν και αυτό στους τοίχους και έθεταν μόνο τα βαφτιστικά τους.
Θεωρώ –και το στοιχείο αυτό δένει την οικογένεια Κατσιώτη με το Κάντσικο- ότι το επώνυμο προέκυψε από το παρώνυμο με το οποίο χαρακτηρίζονταν κάποιος προγονός τους, που εγκαταστάθηκε, ίσως ως γαμπρός που ήταν συνηθισμένος λόγος, ίσως από άλλη αιτία, από το Κάντσικο στη Μπλίζιανη, και ναι μεν ήταν γνωστός ως Καντσιώτης στους κατοίκους της Μπλίζιανης, αλλά που δεν ήταν και υποχρεωμένος και δεν θα το ήθελε πιθανόν να το χρησιμοποιεί και ως επώνυμο. (Ομολογώ ότι είχα την εντύπωση ότι ο κάτοικος του Κάντσικου αποκαλούνταν Καντσικιώτης, μέχρι που πολλές φορές το διάβασα ως Καντσιώτης). Εάν ερωτηθώ για ποιο λόγο αφαιρέθηκε το «ν» και τελικώς έγινε Κατσιώτης, θα έλεγα ότι η γλώσσα είναι ένα ζωντανό στοιχείο που προσλαμβάνει ή αποβάλλει στοιχεία που θεωρεί απαραίτητα, για λόγους οικονομίας ή ευφωνίας κλπ.
Από μια πρόχειρη έρευνα  που έκανα στους τηλεφωνικούς καταλόγους του ΟΤΕ, τη ρίζα Καντσιώτ- τη συνάντησα μόνο μία φορά στην περιοχή της Αττικής, σε αντίθεση με τις πολλαπλές καταχωρήσεις του επωνύμου Κατσιώτη, το οποίο το εντόπισα 32 φορές, 7 φορές στη Δρακότρυπα, 7 επίσης στην Πρέβεζα και με πολύ λιγότερες αναφορές σε άλλες περιοχές της χώρας μας. Στη Λαγκάδα βρήκα 3 καταχωρήσεις και μια στη Δροσοπηγή, αλλά με την κατάληξη –ας και όχι –ης (Κατσιώτας). Ειδικοί στα θέματα αυτά, λένε, ότι η κατάληξη –ας είναι συνηθέστερη στην Ήπειρο απ’ ότι σε άλλες περιοχές, πχ Γιώτας αντί Γιώτης, Νότας αντί Νότης κλπ και πιθανώς το ίδιο να συμβαίνει και με το επώνυμο Κατσιώτας και Κατσιώτης.
Είτε με τη μια όμως, είτε με την άλλη κατάληξη, το επώνυμο Κατσιώτης θεωρώ ότι αποτελεί ένα συνδετικό κρίκο ανάμεσα στα τρία χωριά, το Κάντσικο, τη Μπλίζιανη και τη Σκλάταινα και ευχαριστώ το φίλο Βασίλη Παπαγεωργίου που με την επιμονή του μου έδωσε τη δυνατότητα ανάδειξης αυτής της σχέσης.
 
Σημ.1. Η ονοματοθεσία και η αλλαγή του επωνύμου ρυθμίστηκαν με Β.Δ. της 26/4/ 1833, σύμφωνα με το οποίο: «Όσοι πολίτες δεν έχουν παρονόματα, οφείλουν να δεχθούν  τοιαύτα, αλλά δεν τοις επιτρέπεται να αλλάσσουν κατ’ αρέσκειαν το άπαξ αποδεχθέν, ειμή μόνον συναινέσει του Βασιλέως».
 
Σημ.2. Ο όρος «Κονιτσιώτης», όπως αναφέρουν και οι συγγραφείς Α.Πετρονώτης και Β.Παπαγεωργίου, χρησιμοποιούνταν από τους χτίστες όλων των χωριών της επαρχίας Κόνιτσας, αντί του στενά τοπωνυμικού προσδιορισμού τους με βάση το χωριό. Στη Δρακότρυπα, είναι άγνωστο αν χρησιμοποιήθηκε  ποτέ η λέξη «Μπλιζιανίτης» μια που οι ίδιοι οι μέτοικοι αυτοαποκαλούνταν «Κονιτσιώτες», όρος που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα για να προσδιορίσει κανείς την καταγωγή των προγόνων του, σε αντιπαραβολή με το «Αγραφιώτης» ή «ντόπιος».
 
Γιώργος Γούσιας
Θεσσαλονίκη

Αναδημοσίευση από το περιοδικό της Αδελφότητας Δροσοπηγιωτών Κόνιτσας
"Τα Καντσιώτικα" τεύχος 18, Αύγουστος 2012 
Ta_Kantsiotika 






http://www.drosopigi.org/ta_kantsiotika/teuxos_18_08_2012.pdf

 
Κατσιώτης, εκ κώμης Μπλίζιανης


Για να σχολιάσετε το άρθρο θα πρέπει να είστε συνδεδεμένοι

Τα νέα μας - Κοινωνικά

Γενική ενημέρωση


Χορηγοί Ιστοσελίδας

karakikes_11_22Euromedicaelakre_logokekdiasxarisiskefalloniaflyer

fani_tsirogiannivasileioukeramario_logomouzakipalace_logopapapoulioscafe club people

drakotrypaEshop6

Ενδιαφέροντα Θέματα

<< >>

Mini Chat

Τελευταίο μήνυμα: 9 μήνες, 2 εβδομάδες πριν
  • undisputed : Επιμόρφωση μελισσοκόμων στην Καρδίτσα ------>«link»
  • undisputed : 16η Γιορτή Σπόρων του Πελίτι - Στη γη του Πελίτι, στο Μεσοχώρι του Δήμου Παρανεστίου στο Ν. Δράμας, Σάββατο 7 Μαΐου 2016 από τις 10:30 το πρωί ως της 5:00 το απόγευμα. ----->«link»
  • undisputed : Κύκλος: μια μικρή ταινία για την Ελληνική φύση --------->«link»
  • undisputed : Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω ----->«link» ,video----->«link»
  • undisputed : Η Περιφέρεια Θεσσαλίας στηρίζει τη μελισσοκομία ----->«link»
  • undisputed : 22η Πανελλαδική Γιορτή 25-26-27 Σεπτέμβρη 2015-Τρίκαλα ----->«link»
  • undisputed : 6η Πανθεσσαλική Γιορτή Ανταλλαγής Παραδοσιακών Σπόρων ------>«link»
  • undisputed : Ευχαριστώ το Σύλλογο για το δώρο που μου έδωσε συμμετέχοντας στο διαγωνισμό φωτογραφίας!Συγχαρητήρια για την ιδέα!
  • undisputed : Γιορτή Παραδοσιακού Σπόρου και Οικολογικού Κήπου, 9-10 Μαϊου 2015 στις Σταγιάτες Πηλίου ----->«link»
  • undisputed : Γιορτή Σπόρων στην Λάρισα ----->«link»
  • undisputed : Σας ευχαριστώ όλους! ------>«link»
  • undisputed : Το μέλλον της Ζωής / Το μέλλον των Σπόρων ----->«link»
  • ΜΠΑΛΛΑΣ ΗΛΙΑΣ : Γιάννη καλησπέρα έστειλα ένα άρθρο για τα πολιτιστικά το πήρες
  • glynosgiannis : Ηλία, συγνώμη που άργησα να απαντήσω. Δεν δημοσιεύσαμε ποτέ κείμενο με πολιτικό-κομματικό περιεχόμενο στην σελίδα του Συλλόγου οπότε δεν το βάζουμε..!
  • ΜΠΑΛΛΑΣ ΗΛΙΑΣ : Γιάννη τι γίνεται δεν μπορείςν να ανεβάσεις το άρθρο που έστειλα το πρωί έχει πρόβλημα ακόμα Ηλίας
  • undisputed : Κινητή έκθεση λαϊκών μουσικών οργάνων ----->«link»
  • undisputed : Πράσινη ανάπτυξη εναντίον Βιώσιμης ανάπτυξης. ------>«link»
  • undisputed : Σεμινάριο για τα αρωματικά & φαρμακευτικά φυτά στο πάρκο «Αντώνης Τρίτσης» ------>«link»
  • ΜΠΑΛΛΑΣ ΗΛΙΑΣ : Γιάννη καλησπέρα έστειλα 15.11.το άρθρο για το Σχολείο του Κεραμιού τι έγινε εχει πρόβλημα το site και δεν ανέβηκε .αριού
  • undisputed : “Ήπειρος: Ένας πολιτιστικός θησαυρός” ------>«link»

Μόνο τα μέλη μπορούν να στείλουν μήνυμα

Facebook Page

Αναζήτηση

Επισκέπτες

mod_vvisit_counterΣήμερα535
mod_vvisit_counterΧθες1360
mod_vvisit_counterΣύνολο3227062

Σύνδεση







Login reminder Forgot login?

Who's Online

Έχουμε 106 επισκέπτες συνδεδεμένους
None

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookie από το Google για την παροχή των υπηρεσιών του, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Η Google κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookie. Για να μάθετε περισσότερα για το τι είναι τα cookies και πως χρησιμοποιούνται δείτε εδώ: Πολιτική Απορρήτου.

Να δέχομαι cookies από αυτή τη σελίδα.

EU Cookie Directive Module Information